Sigorta atıyor, gücü artırsam çözülür mü?

Ancak atmanın sebebi toplam yükse. Bunu ayıran soru şu: giriş şalteri mi açıyor, yoksa tek bir kol mu? Tek kol açıyorsa toplam gücün bununla ilgisi yok — o kolun üzerindeki yükle ya da kesitiyle ilgili. Artırım o durumda hiçbir şey değiştirmez ve süreç boşa harcanmış olur.

Ne kadar güç istemeliyim?

Bu soru cihaz listesiyle cevaplanıyor. Aynı anda çalışması gerçekten muhtemel olan yüklerin toplamı alınır; hepsinin aynı anda çalışacağı varsayımı gereğinden büyük bir güce, ortalamaya bakmak ise yetmeyen bir güce götürüyor. Listeyi birlikte çıkarıp hesabı yazılı veriyoruz.

Üç faza geçmek gerekir mi?

Yükün büyüklüğüne ve türüne bağlı. Motorlu ekipman ya da yüksek toplam güç varsa üç faz doğal seçim oluyor. Ama üç faza geçmek tek başına daha fazla güç demek değil; asıl kazanç yükün üç faza dağıtılabilmesi. Dağılım yapılmazsa üç fazlı bir tesisat da dengesiz çalışır ve sorun sürer.

Süreç ne kadar sürer?

Takvimi dağıtım şirketi belirliyor ve bize bağlı olmadığı için bir süre taahhüdü vermiyoruz. Yapabileceğimiz şey gecikmeyi bizden kaynaklanmaz hâle getirmek: yük hesabı ve teknik dosya hazırlanıp erken teslim edildiğinde süreç, tadilatla paralel yürüyebiliyor.

Artırım yaptık ama sorun sürüyor.

O zaman sebep baştan toplam güç değildi. Bu durumda bakılacak yer pano ve hatlar: devrelerin dağılımı, kesitler ve bağlantı noktaları. Artırımdan sonra da tekrar eden bir atma, çoğu zaman ilk aşamada atlanan bir ölçümü işaret ediyor.

Güç Artırımı Ne Zaman Gerekir?

Kısa cevap

Sık atan bir sigorta, çoğu zaman "güç yetmiyor" diye yorumlanıyor. Oysa aynı belirti üç ayrı sebepten çıkabiliyor ve bunların yalnızca biri güç artırımını gerektiriyor.

Yükün dağılımı bozuk. Yüksek güçlü cihazların hepsi aynı kolda. Toplam güç yeterli, dağılım değil.
Hat kesiti küçük. O devrenin kablosu, bugün taşıdığı yükün altında kalıyor.
Toplam güç gerçekten yetmiyor. Evin ya da iş yerinin abone gücü, aynı anda çalışan cihazların toplamını karşılamıyor.

Birincisinin çözümü panoda, ikincisinin çözümü hatta, yalnızca üçüncüsünün çözümü dağıtım şirketinde. Ayrım ölçümle yapılıyor ve yapılmadığında en uzun ve en pahalı yol seçilmiş oluyor.

Artırımı gerçekten gerektiren işaretler

Ana şalter atıyor, kollar değil. Tek bir devrenin sigortası değil, girişteki şalter açıyorsa bu toplam yükle ilgili bir işaret.

Atma her zaman aynı senaryoda. Belirli cihazlar birlikte çalışırken ve hangi kolda olduklarından bağımsız olarak tekrarlıyorsa.

Yük ölçümü sınırın yakınında çıkıyor. Pens ampermetreyle okunan değer, abone gücünün karşılığına yaklaşmışsa.

Yeni ve kalıcı bir yük geliyor. Araç şarj cihazı, ısı pompası, ticari mutfak ekipmanı, üretim makinesi. Bunlar geçici bir zorlanma değil, kalıcı bir taban yükü ekliyor.

Artırım gerektirmeyen ama aynı görünen durumlar

Mutfağın tek kolda olması. Fırın, bulaşık makinesi ve su ısıtıcısı aynı devredeyse ikisi birlikte çalıştığında o kol açar. Toplam güçle ilgisi yok; çözüm devrelerin ayrılması.

Sonradan eklenmiş hatlar. Bir oda ya da bir eklenti, mevcut bir devreye bağlanmışsa o devre iki işi birden yapıyor demektir.

Isınan bağlantı. Gevşemiş bir klemens, direnç yarattığı için o noktada ısı üretir ve koruma bunu yük gibi görebiliyor. Burada artırım hiçbir şey çözmez, sadece uyarıyı geciktirir.

Kaçak akım rölesinin atması. Bu bir güç sorunu değil; röle akımın gitmemesi gereken bir yoldan aktığını söylüyor ve güç artırımıyla ilgisi yok.

Süreç nasıl işler

1. Yük listesi ve ölçüm. Mevcut ve gelecek cihazların listesi çıkarılır, tesiste gerçek akım okunur. Karar bu ikisinin karşılaştırılmasıyla veriliyor.

2. Sınırın çizilmesi. Sayaç ve öncesi dağıtım şirketinin tarafı; sayaçtan sonrası abonenin. Kolon hattı bir binadaysa ortak alanın konusu ve bina yönetimini de ilgilendiriyor.

3. Teknik dosya. Yük hesabı ve gerekli belgeler hazırlanır.

4. Başvuru. Dağıtım şirketine başvuruyu abonenin kendisi yapıyor; süreci ve takvimi onlar yürütüyor.

5. Sayaç ve pano tarafı. Onay sonrası sayaç değişimi ve tesis tarafındaki düzenlemeler.

Takvimin büyük bölümü dördüncü adımda geçiyor ve o adım bize bağlı değil. Bu yüzden bir açılış ya da taşınma planı varsa başvurunun erken yapılması, tadilatın kendisinden daha belirleyici oluyor.

Binada oturuyorsanız

Bir dairenin gücünü artırmak, çoğu zaman yalnızca o daireyi ilgilendirmiyor. Kolon hattı bütün binayı besliyor ve tek tek dairelerin artırımı o hattın toplamına ekleniyor.

Bu yüzden başvuruda bina altyapısının da değerlendirilmesi gerekebiliyor. Binada birden fazla dairenin aynı dönemde artırım düşündüğü durumlarda, tek tek başvurmak yerine bina ölçeğinde bakmak hem daha hızlı hem daha ucuz oluyor.