Elektrik arızası nadiren göründüğü yerdedir. Salondaki priz çalışmıyorsa sorun genellikle o prizde değil, hattın başka bir noktasındaki gevşek bir klemenste, ezilmiş bir kabloda ya da nem almış bir buatta olur. Arızayı görmeden duvar kırmak, hem masrafı hem süreyi ikiye katlar.
Biz önce ölçeriz. Hangi hattın, hangi noktada arıza verdiğini cihazla belirledikten sonra tek bir yere müdahale ederiz.
Ne zaman gerekir
Bu belirtilerden biri varsa tesisatta çözülmesi gereken bir arıza vardır:
- Sigorta belirli bir cihazı çalıştırınca ya da kendiliğinden atıyor.
- Kaçak akım rölesi (hayat koruma) tekrar tekrar düşüyor.
- Priz veya anahtar ısınıyor, renk değiştiriyor ya da yanık kokuyor.
- Ampuller olağandan sık patlıyor veya ışık titriyor.
- Musluğa, çamaşır makinesine ya da kombiye dokununca hafif çarpılma hissediliyor.
- Evin bir bölümü elektriksiz kaldı, gerisi çalışıyor.
- Elektrik faturası tesisatta kaçak olduğunu düşündürecek kadar yükseldi.
Çarpılma hissi ve yanık kokusu bekletilmez — bu iki durumda sigortayı kapatıp bizi arayın.
Kapsam
- Pano ve sigorta grubunun gözle ve termal kontrolü.
- Hat hat gerilim, süreklilik ve izolasyon direnci ölçümü.
- Kaçak akım kaynağının hangi hatta olduğunun tespiti.
- Topraklama sürekliliği ve direnç ölçümü.
- Termal kamerayla ısınan bağlantı noktalarının bulunması.
- Arızanın konumunun işaretlenmesi ve gereken onarımın yazılı olarak bildirilmesi.
- Onarım onaylanırsa aynı ziyarette müdahale.
Kapsam dışı
- Cihazın kendi iç arızası (beyaz eşya, klima, kombi elektroniği) — bunlar yetkili servis işidir; tesisatın suçsuz olduğunu ölçümle gösterir, sizi doğru yere yönlendiririz.
- Sayaç ve sayaç öncesi şebeke arızaları — dağıtım şirketinin sorumluluğundadır; tespit edip bildiririz.
Süreç
- Belirtinin dinlenmesi. Arıza ne zaman, hangi cihazla, hangi sıklıkla ortaya çıkıyor — bu bilgi ölçüm yapılacak hattı daraltır.
- Pano incelemesi. Sigorta grupları, kaçak akım rölesi ve bağlantı noktaları kontrol edilir.
- Hat ölçümleri. Şüpheli hatlar tek tek ayrılarak izolasyon ve süreklilik ölçülür.
- Konumun belirlenmesi. Arızalı bölüm işaretlenir; gerekirse termal kamera ile doğrulanır.
- Bildirim. Ne bulunduğu, neyin değişmesi gerektiği ve tahmini süre sözlü ve yazılı olarak iletilir.
- Onarım. Onay verilirse müdahale edilir, sonrasında aynı ölçümler tekrarlanarak arızanın kalktığı gösterilir.
Fiyatı etkileyen faktörler
Arıza tespiti sabit fiyatlı bir iş değildir; ölçüm süresi tesisata göre değişir. Şunlar süreyi ve dolayısıyla fiyatı belirler:
- Tesisatın büyüklüğü ve sigorta grubu sayısı.
- Tesisatın yaşı ve daha önce yapılmış eklerin düzeni.
- Arızanın kesintili mi sürekli mi olduğu (kesintili arızalar daha uzun sürer).
- Sıva altı hatlara erişim gerekip gerekmediği.
- Acil/mesai dışı çağrı olup olmadığı.
Ölçüm bittiğinde onarım için fiyat verilir; onay vermeden hiçbir işlem yapılmaz.
Güvenlik ve yönetmelik
Konut tesisatlarında kaçak akım koruma rölesi ve topraklama, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği kapsamında zorunludur. Tespit sırasında bu iki koruma da ölçülür; eksik veya çalışmıyorsa arıza raporuna yazılır. Çalışmayan bir kaçak akım rölesi, tesisat "sorunsuz görünse" bile can güvenliği açısından açık bir eksikliktir.