Enerji Tasarrufu

LED’e Geçmek Gerçekten Kazandırır mı?

Aynı armatür bir depoda hızla, bir yatak odasında çok geç kendini amorti eder. Belirleyici olan güç farkı değil, günlük yanma süresi.

İskele üzerinde durup tavandaki açıklığa LED panel armatür bağlayan, alet kemerli baretli elektrikçi

Kısa cevap

Kazandırır — ama her yerde aynı hızda değil, ve fark çoğu zaman sanıldığı yerden gelmez.

Bir armatürü değiştirmenin kazancı, eski ve yeni gücün farkıyla günlük çalışma saatinin çarpımıdır. Güç farkı büyük olsa bile, günde yalnızca birkaç dakika yanan bir armatürde bu çarpım küçük kalır. Buna karşılık gücü orta düzeyde ama gün boyu yanan bir armatür, kendini çok daha erken geri öder.

Bu yüzden LED dönüşümünde ilk soru "hangi armatür daha verimli" değil, "hangi armatür ne kadar yanıyor" olmalı.

Kazancın nereden geldiği

Enerji. Doğrudan ve hesaplanabilir kalem: aynı aydınlık düzeyi daha az güçle elde edilir.

Değişim sıklığı. LED'in ömrü, değiştirdiği kaynakların çoğundan uzun. Bunun anlamı yalnızca lamba parası değil: yüksek tavanlı bir depoda ya da merdiven boşluğunda bir armatüre ulaşmak, lambanın kendisinden pahalıya gelen bir iş. Değişim sıklığının düşmesi bu maliyeti de düşürüyor.

Soğutma yükü. Bir armatürün harcadığı enerjinin bir bölümü ısıya gider ve bu ısı, soğutulan bir hacimde iki kez ödenir: bir kez üretmek, bir kez de dışarı atmak için. Klimalı bir mekânda LED dönüşümünün kazancı bu yüzden yalnızca aydınlatma faturasında görünmez.

Anlık devreye girme. Bazı kaynaklar tam aydınlığa geç ulaşır; sık açılıp kapanan yerlerde bu, hem konfor hem ömür kaybı demektir. LED'de bu sorun yok.

Kazancın görünmediği yerler

Az yanan noktalar. Kiler, depo dolabı, misafir odası. Buradaki armatürler enerji tarafında kayda değer bir şey üretmez; değiştirilecekse sebebi kazanç değil, ömür ve renk tutarlılığı olur.

Zaten verimli olan kurulumlar. Yakın zamanda yapılmış bir tesisatta armatürlerin bir bölümü hâlihazırda LED olabilir. Dönüşüm o noktalarda değil, geride kalanlarda anlam taşıyor.

Yanlış seçilen ürünler. Etikette yazan güç, aydınlık düzeyini garanti etmiyor. Düşük kaliteli bir LED, kısa sürede ışık kaybeder ve renk sıcaklığı kayar; bu durumda hesaplanan kazanç ilk yıldan sonra tutmaz.

Kararlı olmayan besleme. Gerilim dalgalanmasının fazla olduğu bir tesisatta sürücüler zorlanır. Dönüşümden önce bakılması gereken bir konu.

Hesap nasıl yapılır

Karar için gereken şey uzun bir tablo değil, dört sütun:

Nokta. Hangi mekân, kaç armatür.

Mevcut güç. Bir armatürün gücü ve toplam.

Günlük saat. Gerçekçi tahmin; "açık kaldığı" değil "yandığı" süre.

Yeni güç. Aynı aydınlık düzeyini verecek LED karşılığı.

Bu dört sütun çarpıldığında noktalar kendiliğinden sıralanıyor ve dönüşüm bütün binaya birden yapılmak zorunda kalmıyor. Genellikle ilk gruptaki birkaç nokta toplam kazancın büyük bölümünü veriyor.

Kimler için öncelikli

Depolar ve yüksek tavanlı hacimler. Uzun çalışma saati ve zor erişim bir arada.

Ortak alanlar ve merdiven boşlukları. Gece boyunca yanan noktalar; sensörle birleştirildiğinde kazanç ikiye katlanıyor.

Perakende ve vitrin. Uzun süre yanar, üstelik ürettiği ısı da soğutulur.

Otopark ve dış aydınlatma. Her gece sabit süre, çoğu zaman kimse bakmadan.

Sık sorulanlar

Faturam ne kadar düşer?

Bu soruya dört sütunlu tablo doldurulmadan verilecek her cevap tahmindir. Belirleyici olan armatür sayısı değil, o armatürlerin toplam çalışma saati. Aynı sayıda armatüre sahip iki mekânda dönüşümün getirisi kat kat farklı çıkabiliyor. Tabloyu birlikte doldurup sonucu yazılı veriyoruz; sizde kalan şey bir vaat değil, kendi rakamlarınızla yapılmış bir hesap oluyor.

Ampulü değiştirmek yeterli mi, armatürü de değiştirmeli miyiz?

Duruma göre. Mevcut armatür sağlamsa ve uygun duylu bir LED bulunuyorsa ampul değişimi yeterli olabilir. Ama armatür yansıtıcısı yıpranmışsa ya da ışığı dağıtma biçimi LED'e uygun değilse, aynı gücü koyup daha az aydınlık elde edebilirsiniz. Bunu ölçmek zor değil; yerinde bakıldığında görülüyor.

LED ışığı rahatsız edici geliyor, çözümü var mı?

Genellikle sorun LED'in kendisi değil renk sıcaklığı ve dağılım seçimi. Aynı mekânda çok soğuk bir renk sıcaklığı yorucu gelir; kaynak doğrudan göze görünüyorsa parlama rahatsızlık verir. İkisi de seçim aşamasında çözülebilecek şeyler, dönüştükten sonra değiştirmek ise ikinci bir masraf oluyor.

Sensörle birleştirmek mantıklı mı?

Uzun süre boş kalan ama aydınlık tutulan yerlerde en yüksek getirili adım bu. Merdiven, otopark, depo koridoru, tuvalet. LED zaten anında tam aydınlığa çıktığı için sensörle uyumu iyi. Sürekli insan bulunan alanlarda ise sensör kazanç üretmez, yalnızca rahatsızlık verir.

Eski armatürler ne olacak?

Sağlam olanlar, dönüşümün kapsamı dışında kalan az kullanılan noktalarda değerlendirilebiliyor. Bu, hem küçük bir tasarruf hem de yedek anlamına geliyor. Kullanılmayacak olanların atılmasında ise floresan tüplerin ayrı toplanması gerekiyor.

WhatsApp