Kesintide jeneratörü prize takıp evi beslesem olmaz mı?

Olmaz ve bu, yazının tamamının sebebi. O bağlantıda jeneratörün ürettiği enerji binadan çıkıp şebeke hattına gidiyor; hattı kesik sanan biri o hatta dokunuyor. Buna ek olarak uzatmanın kendisi de taşıyamayacağı akımı taşıyor ve arada hiçbir koruma bulunmuyor. Jeneratör bir tesisata ancak iki kaynağın aynı anda kapanmasını imkânsız kılan bir düzen üzerinden bağlanıyor.

Şalteri indirdikten sonra bağlasam yeterli olmaz mı?

Hayır, çünkü bu düzen bir kişinin o an doğru hareketi yapmasına dayanıyor. Kesinti genellikle gece ve telaşlı bir anda oluyor; sonraki sefer evde başka biri olabiliyor, karanlıkta yanlış kol inebiliyor. Güvenlik, kimsenin hata yapmamasına değil, hatanın fiziksel olarak mümkün olmamasına dayandırılıyor.

Jeneratörü nereye koymalıyım?

Egzoz gazı yüzünden kapalı hiçbir hacim uygun değil: garaj, bodrum, kapalı balkon, kapı ya da pencereye yakın bir açık alan da dahil. Gaz kokusuz ve renksiz olduğu için fark edilmesi ancak belirtiyle oluyor ve o aşamada geç kalınmış olabiliyor. Konum kararı, elektrik bağlantısından önce veriliyor.

Ne kadar güçte bir jeneratör almalıyım?

Bu, cihazdan değil listeden çıkıyor: kesinti sırasında hangi yüklerin ayakta kalacağı önce yazılıyor. Bütün evi beslemek ile buzdolabı, kombi ve birkaç aydınlatmayı beslemek bambaşka iki kurulum. Motorlu yükler ayrıca dikkat istiyor — bir kompresör ya da pompa, dönmeye başlarken çalışırken çektiğinden fazlasını istiyor ve bu hesaba katılmadığında jeneratör yeterli görünüp yük altında yetmiyor.

Jeneratörümüz var ama yıllardır çalıştırmadık.

Denenmemiş bir jeneratör, güvenilen ama çalışmayan bir jeneratöre dönüşüyor ve bu, hiç olmamasından daha kötü bir durum — çünkü ona göre plan yapılmış oluyor. Düzenli aralıklarla ve yük altında denenmesi, kesinti anında çalışacağının tek güvencesi. Aynı denemede transfer düzeninin de gerçekten ayırdığı kontrol ediliyor.

Jeneratör Bağlantısı ve Şebeke Ayrımı

Kısa cevap

Jeneratör kurulumunda konuşulan her şeyin — güç, yakıt, otomatik devreye girme — önünde tek bir kural duruyor:

Jeneratör ile şebeke aynı anda hatta bulunamaz.

Ayrım yapılmamış bir kurulumda jeneratörün ürettiği enerji, binadan çıkıp şebeke hattına geri gidiyor. O hat kesik sanılıyor. Üzerinde çalışan kişi kesik olduğunu bilerek çalışıyor. Ve kesik değil.

Bu, jeneratör kurulumundaki tek geri dönüşü olmayan hata. Diğerlerinin sonucu bir arıza; bunun sonucu başka birinin hayatı.

Ayrım nasıl sağlanır

Ayrımı sağlayan şey bir alışkanlık ya da bir sıra değil, iki kaynağın aynı anda kapanmasını fiziksel olarak imkânsız kılan bir düzen.

Bunun anlamı şu: doğru kurulumda, jeneratör devredeyken şebeke tarafının kapanması mekanik olarak mümkün olmuyor. "Önce şunu indir, sonra şunu kaldır" biçiminde bir talimat bu işi görmüyor — çünkü talimatlar unutuluyor, karanlıkta yanlış kol indiriliyor, işi bilmeyen biri devreye giriyor.

Bu düzen kurulumun pazarlık edilebilir bir kalemi değil. Jeneratörden tasarruf edilecekse başka kalemlerden edilir.

Ayrımın olmadığı üç yaygın kurulum

Prizden geri besleme. Jeneratörün bir uzatmayla eve bağlanması. Bu kurulumda ne ayrım var ne de koruma; hem şebekeye geri gidiyor hem de o uzatmanın kendisi taşıyamayacağı akımı taşıyor.

"Şalteri indirmeyi unutmayız" düzeni. Ayrım tamamen kullanıcıya bırakılmış. Kesinti çoğu zaman gece ve telaşlı bir anda oluyor; bu düzenin işlemediği an tam olarak o an.

Sonradan eklenen ikinci giriş. Panoya jeneratör için ayrı bir giriş eklenmiş ama iki girişin birbirini kilitlemesi kurulmamış. Görünüşte düzenli, işlevde ayrımsız.

Ayrım dışında konuşulacaklar

Hangi yükler beslenecek. Bütün binayı beslemek ile kritik yükleri beslemek arasında hem güç hem maliyet farkı var. Liste çıkarıldığında jeneratör de küçülüyor.

Topraklama düzeni. Jeneratör kendi kaynağı olduğu için topraklamanın nasıl kurulacağı ayrı bir karar ve şebekedeki düzenle aynı olmayabiliyor.

Egzoz ve havalandırma. Jeneratörün egzoz gazı zehirli ve kokusuz bir bileşen içeriyor. Kapalı hacimde, garajda ya da pencereye yakın bir yerde çalıştırılması, elektrik tarafındaki hiçbir tedbirin telafi edemeyeceği bir risk. Egzozun yönü ve mesafesi kurulumun parçası.

Yakıt ve çalıştırma. Jeneratörün ayda bir kez yük altında denenmesi, kesinti anında çalışacağının tek güvencesi. Denenmeyen bir jeneratör, olmayan bir jeneratörle aynı sonucu veriyor — üstelik ona güvenildiği için daha kötüsü.

Yeniden şebekeye dönüş. Enerji geri geldiğinde yüklerin hepsinin aynı anda devreye girmemesi hem jeneratörü hem tesisatı koruyor.

Apartman ve iş yerinde

Yedekli devrelerin belirlenmesi. Jeneratörden hangi kolların beslendiğinin panoda yazılı olması. Kesinti anında neyin çalışacağını bilmek, bunu bilmenin en pratik sebebi.

Asansör ve güvenlik. Binalarda asansörün ve güvenlik sistemlerinin yedeklenmesi ayrıca değerlendiriliyor.

Ortak alan sınırı. Bina jeneratörü ortak tesisatın parçası; daire içindeki bir kurulumla karıştırılmaması gerekiyor.

Ne zaman acil

Aşağıdaki üç kademe bu sitedeki bütün elektrik güvenliği yazılarında aynıdır. Bir belirti yalnızca bir kademede geçer; kademeler birleştirilmez, sıraları değişmez.

Kademe 1 — Yaklaşmayın, terk edin, 112'yi arayın.

Duman, alev, is ya da kıvılcım var.
Koku ya da ses panonun bulunduğu bölgeden geliyor.
Pano kapağının sıcak olduğu fark edilmiş.

Hiçbir şeye dokunulmaz, panoya yaklaşılmaz, herkesle birlikte bina terk edilir, 112 aranır. Pano kapağının sıcak olup olmadığını öğrenmek için panoya yaklaşılmaz; koku ya da ses panodan geliyorsa bu kademe, kapak soğuk olsa da geçerlidir. Kapalı bir muhafazanın içindeki ark, kapağın hemen önündeki mesafeyi de riskli kılar.

Kademe 2 — Enerjiyi kesin, bekletmeyin.

Koku ya da ısınma belirli bir prizde, anahtarda veya buatta toplanıyor; pano temiz ve soğuk.
Çıtırtı, cızırtı ya da ark sesi duyuluyor; ses panodan gelmiyor.
Prize, fişe, anahtara veya bir cihaza dokununca çarpılma hissediliyor.
Su ile elektrik bir arada: priz ıslanmış, üzerine su damlıyor ya da yakınında sızıntı var.

Ana şalter ya da ilgili sigorta indirilir, indirilmiş bırakılır, yetkin kişi çağrılır. Panoya yaklaştığınızda duman, is, kıvılcım, koku ya da cızırtı fark ederseniz şalteri indirmeye çalışmayın; o durum Kademe 1'dir.

Kademe 3 — Bekleyebilir, ama kullanmayın.

Sigorta tekrar tekrar atıyor, başka hiçbir belirti yok.
Işıklar ara ara kırpışıyor.
Tek bir priz çalışmıyor.
Priz ya da anahtar kapağında sararma, kahverengileşme veya erime izi var; şu anda ısınma, koku ve is yok.

O hat ya da priz kullanılmaz, randevu alınır.

Ayrı bir durum — nötr kopması. Işıkların kısılmak yerine parlaması, ampullerin arka arkaya patlaması, birden çok cihazın aynı anda bozulması bu tabloyu düşündürür. Burada tek bir hattın sigortasını indirmek korumaz, çünkü sorun besleme tarafındadır: ana şalter indirilir ve 186 aranır.

Bu yazının belirtileri merdivende nereye düşer? Jeneratör çalışırken de merdiven aynı biçimde işliyor; kaynağın şebeke değil jeneratör olması hiçbir kademeyi yumuşatmıyor. Duman, is, kıvılcım ya da panodan gelen koku Kademe 1'dir: panoya yaklaşılmaz, bina terk edilir, 112 aranır. Belirli bir prizde ısınma ya da koku Kademe 2'dir ve burada kesilecek olan şey jeneratörün beslediği hattır. Tekrarlayan atma, başka işaret yoksa Kademe 3. Buna jeneratöre özgü iki durum ekleniyor ve ikisi de beklemez: egzoz gazının içeride hissedilmesi — baş ağrısı, bulantı, uyuşukluk — durumunda jeneratöre gidilmez, bulunulan yer terk edilir ve 112 aranır. Jeneratör çalışırken komşu binaların ya da sokak aydınlatmasının da enerjilendiği fark edilirse jeneratör derhal durdurulur: bu, şebeke ayrımının çalışmadığı anlamına geliyor.