Kısa cevap
Klima, evdeki cihazların çoğundan iki noktada ayrılıyor.
Birincisi kalkış: kompresör devreye girerken kısa bir süre için çalışma akımının üstünde bir akım çekiyor. İkincisi süreklilik: bir kez çalışmaya başladığında saatlerce devrede kalıyor ve sıcak günlerde bu, günün büyük bölümü demek.
Bu ikisi bir araya geldiğinde soru "priz var mı" olmaktan çıkıyor. Doğru soru şu: o prizin arkasındaki hat, bu yükü saatlerce taşıyacak biçimde mi kurulmuş. Cevap çoğu evde hayır — çünkü o hat klima düşünülmeden çekilmiş.
Montajcı gelmeden önce bakılacak dört şey
1. Hangi hattan beslenecek. Klima kendi hattına ve kendi korumasına alınır. Mevcut bir priz grubuna eklendiğinde, o gruptaki diğer cihazlarla aynı korumayı paylaşıyor ve ikisi birlikte çalıştığında koruma açıyor. Burada belirleyici olan panoda boş yer olması değil, hattın kesiti.
2. Cihazın gücü ve tipi. Tek bir oda için seçilen bir cihazla, birden fazla iç üniteyi besleyen bir dış ünite aynı hesaba girmiyor. İkincisinde toplam yük belirgin biçimde büyüyor ve çoğu zaman üç fazlı besleme konuşuluyor.
3. Evin toplam yükü. Klima, evin mevcut yüküne ekleniyor. Yaz akşamı klima çalışırken fırın, çamaşır makinesi ve su ısıtıcısı da devredeyse toplam, abone gücünü zorlayabiliyor. Hesap bu en yoğun ana göre yapılıyor, ortalamaya göre değil.
4. Dış ünitenin yeri. Kablo mesafesi buradan çıkıyor. Balkonda duran bir dış ünite ile çatıya çıkan bir dış ünite arasındaki fark, kesit hesabını doğrudan değiştiriyor.
"Prize takarız" nerede biter
Küçük bir cihaz için priz beslemesi mümkün olabiliyor — ama iki şartla: o priz kendi hattında olacak ve o hattın kesiti cihazın sürekli akımını taşıyacak.
Pratikte ikisi de nadiren sağlanıyor. Yatak odasındaki bir priz genellikle o odanın ve komşu odanın diğer prizleriyle aynı kolda ve o kol, aydınlatma ve küçük ev aletleri düşünülerek boyutlanmış.
Bu durumda ne oluyor? Çoğu zaman hiçbir şey — bir süre. Sonra ya koruma yaz ortasında açmaya başlıyor ya da hiç açmıyor ve ısınan yer prizin arkasındaki bağlantı noktası oluyor. İkincisi daha kötü, çünkü kimse oraya bakmıyor.
Uzatma kablosuyla besleme ise hiçbir şartta konuşulmuyor.
Kurulumda ayrıca konuşulanlar
Ayrı koruma. Klimanın kendi otomatı; ıslak hacimlerle ilgisi olmasa da kaçak akım korumasının arkasında olması.
Topraklama. Dış ünite metal gövdeli ve dışarıda duruyor. Koruma iletkeninin panodan üniteye kadar sürekli olduğunun ölçülmüş olması, burada tercih değil ön koşul. Evde bunun durumu bilinmiyorsa topraklamanın gerçekten olup olmadığı klima kararından önce cevaplanıyor.
Kablo güzergâhı. İç ile dış ünite arasındaki hat; cephede kalan bölümün dış koşullara uygun biçimde korunması.
Yoğuşma suyu. Cihazın ürettiği su ile elektrik bağlantısının aynı noktada buluşmaması. Bu bir montaj detayı gibi görünüyor ama sonucu elektrik tarafında ortaya çıkıyor.
Kolon hattı. Birden fazla klima planlanıyorsa ya da evde başka büyük yükler varsa, kolon hattının bugünkü toplamı taşıyıp taşımadığı ayrı bir soru olarak duruyor.
Montajcı nerede biter, elektrikçi nerede başlar
Bu ayrım baştan konuşulmadığında iki taraf da diğerinin yapacağını varsayıyor ve iş ortada kalıyor.
Montajın kapsamı genellikle şu: iç ve dış ünitenin yerine sabitlenmesi, bakır boruların çekilmesi, yoğuşma tahliyesi, vakum ve gaz kontrolü, ve iki ünite arasındaki bağlantı kablosu.
Elektrik tarafı ise panodan başlıyor: klimanın besleneceği hattın çekilmesi, kesitin hesaplanması, kendi otomatının ve korumasının takılması, koruma iletkeninin sürekliliğinin ölçülmesi ve panoya hangi kolun klimayı beslediğinin yazılması.
Sıra da buradan çıkıyor: hat montajdan önce hazır olmalı. Cihaz duvara asıldıktan sonra fark edilen bir kesit sorunu, ya kabloyu görünür bir kanalla çekmeyi ya da montajı sökmeyi gerektiriyor.
Cihazı almadan önce iki soruya yazılı cevap almanız, bu tartışmayı baştan kapatıyor: besleme hattını kim çekecek, ve mevcut hat kullanılacaksa kesiti ölçüldü mü.
Apartmanda ek olarak
Dış ünitenin cepheye monte edilmesi. Cepheye ya da ortak alana yapılacak montaj için önce yönetimle konuşulur; bu tarafın nasıl işlediği yetkili merciden teyit edilir.
Ortak alandan geçen güzergâh. Kablo şafttan ya da cepheden geçecekse güzergâh yönetimin bilgisiyle belirleniyor.
Binada birden fazla dairenin aynı dönemde klima taktırması. Tek tek bakıldığında küçük görünen ekleme, kolon hattının toplamında birikiyor. Binada ilk siz taktırıyorsanız bile hesabın bunu görmesi, ileride çıkacak sorunları önlüyor.