Ofis tesisatının başarısı taşınma sabahı ölçülür: herkes bilgisayarını açar, telefonlar bağlanır, toplantı odasında ekran çalışır ve hiçbir şey olmaz. Başarısızlığı ise altı ay sonra görülür — masaların altından geçen uzatma kabloları, kapı eşiğine bantlanmış hatlar, sürekli atan mutfak sigortası ve toplantı odasında prize ulaşmak için taşınan sandalyeler.
Fark, çekilen kablonun kalitesinde değil, çekilmeden önce yapılan planlamada olur. Bir masanın nerede duracağı, kaç kişinin oturacağı, hangi odanın sunucu odası olacağı bilinmeden yapılan tesisat teknik olarak kusursuz ama kullanım olarak yanlış çıkar. Bu yüzden iş, mimari yerleşim planıyla başlar; ilk teslim edilen şey kablo değil, üzerinde her noktanın işaretlendiği bir kat planıdır.
Ne zaman gerekir
- Kabuk teslim edilmiş bir kata taşınılacak; içeride yalnızca kolon hattı ve kat panosu yeri var.
- Açık ofis düzeni değişiyor, masa adaları artıyor ya da yer değiştiriyor.
- Toplantı odası, telefon kabini, kafe alanı veya odak odası ekleniyor.
- Sunucu odası veya sistem kabineti kurulacak; buranın ayrı beslemesi ve topraklaması gerekiyor.
- Kesintisiz güç kaynağı alınacak ve hangi prizlerin bu hatta olacağı belirlenecek.
- Bina yönetimi tadilat için proje ve çalışma programı istiyor.
- Çalışanlardan ekran parlaması, göz yorgunluğu ve yetersiz aydınlık şikâyeti geliyor.
- Kablolar yerden geçiyor; çoklu priz zinciri kurulmuş durumda.
- Kat panosunda hangi otomatın hangi bölümü beslediği bilinmiyor, arıza anında kimse müdahale edemiyor.
Kapsam
- Nokta planı. Mimari yerleşim üzerine masa başına düşen priz ve veri portu, yerden buat kutuları, duvar ve kanal noktaları, toplantı odası bağlantıları işlenir.
- Kapasite kontrolü. Katın sözleşme gücü ve kolon hattı kesiti, planlanan yükle karşılaştırılır; yetmiyorsa bunu işe başlamadan önce söyleriz.
- Kat panosu. Devre listesi, ana kesici, kaçak akım koruması ve etiketleme; panonun katın büyümesine yer bırakacak biçimde boyutlandırılması.
- Devre ayrımı. Aydınlatma, genel priz, kesintisiz güç hattı, mutfak ve klima ayrı devrelere alınır. Mutfakta su ısıtıcısı, bulaşık makinesi ve kahve makinesi aynı hatta toplanmaz; ofislerde en sık atan sigorta buradadır.
- Kesintisiz güç hattı. Ayrı renkte priz gövdeleri, ayrı devreler ve panoda ayrı grup; hangi prizin bu hatta olduğunun ilk bakışta anlaşılması.
- Sunucu odası. Ayrı besleme, ayrı topraklama barası, kabinete giden hat, klima ile birlikte planlama.
- Yapısal kablolama. Katın büyüklüğüne ve kullanım süresine göre kategori seçimi, kablo sonlandırma paneli ve kabinet düzeni, her ucun iki taraftan aynı numarayla etiketlenmesi, kanal testi ve ölçüm raporu.
- Güç ve veri ayrımı. İki sistem aynı kanalda paralel taşınmaz; kesişmeler dik açıyla yapılır.
- Aydınlatma. Çalışma düzleminde hedeflenen aydınlık seviyesine göre armatür yerleşimi, ekranda yansıma yapmayacak yönlendirme, toplantı odasında kademeli kontrol.
- Acil aydınlatma ve yönlendirme. Kaçış yolu, merdiven başı ve çıkış kapısı armatürleri; enerji kesildiğinde devreye girdiğinin test edilmesi.
- Zayıf akım altyapısı. Kartlı geçiş, diafon ve kamera için boru ve kablo yollarının aynı anda bırakılması. Tavan kapandıktan sonra bu iş üç katına çıkar.
- Teslim dosyası. Kat planı üzerinde devre ve nokta yerleşimi, pano etiket şeması, veri kablolaması test raporu.
Kapsam dışı
- Bina ana panosu, kolon hattının büyütülmesi ve sözleşme gücü artırımı. Gerekli hesap ve teknik dosyayı hazırlarız; başvuru bina yönetimi ve dağıtım şirketi arasında yürür.
- Bina genelindeki yangın algılama sisteminin panosu, sprinkler ve duman tahliye. Kat içindeki dedektör ve buton irtibatı bina sisteminin yüklenicisiyle koordine edilir.
- Asma tavan, alçıpan, bölme cam, halı, boya ve mobilya imalatı.
- Aktif ağ cihazlarının yapılandırılması. Kablolamayı kurar, portları etiketler, test raporunu veririz; anahtar, güvenlik duvarı ve sunucu ayarları bilgi işlem biriminizin ya da sistem tedarikçinizin işidir.
- Masa içi kablo kanalları ve masa üstü priz üniteleri. Mobilya üreticisinin ürünüdür; biz bağlantıyı masanın besleme noktasına kadar getiririz.
- Bina yönetimine ya da resmî bir kuruma verilecek imzalı elektrik projesi. Nokta planı ve tek hat şeması hazırlarız; imzalı proje gerekiyorsa
Süreç
- Yerleşim planının alınması. Mimari plan, masa adaları ve oda fonksiyonları. Plan henüz kesin değilse esnek çözüm kurgulanır.
- Yük listesi ve pano şeması. Devre sayısı, kesitler ve kesintisiz güç hattının kapsamı belirlenir.
- Bina kurallarının netleştirilmesi. Çalışma saatleri, gürültülü imalat penceresi, yük asansörü kullanımı, moloz çıkışı ve tadilat onayı. Bu adım atlandığında takvim binaya takılır.
- Nokta planının müşteriyle işaretlenmesi. Yerinde, duvara tebeşirle. Bu yarım günlük adım, sonradan yapılacak en pahalı düzeltmeleri önler.
- Boru, kanal ve kablo çekimi. Tavan kapanmadan önce tüm güzergâhlar fotoğraflanır ve plana işlenir; ileride bir delik açılacağında nereye açılmayacağı bilinir.
- Pano, armatür, priz ve veri prizi montajı.
- Test. Elektrik tarafında süreklilik, izolasyon ve kaçak akım koruması ölçümleri; veri tarafında her portun kanal testi.
- Taşınma öncesi yük denemesi. Katın gerçek yükünü taklit eden bir deneme yapılır, pano akımları kaydedilir.
- Teslim ve devir. Dosya teslim edilir, panoyu kimin kullanacağı belirlenir ve o kişiye gösterilir.
Fiyatı etkileyen faktörler
- Metrekare değil, priz ve veri portu sayısı ile devre adedi.
- Asma tavan bulunup bulunmaması; yükseltilmiş döşeme mi kanal mı kullanılacağı.
- Kesintisiz güç hattının kaç noktayı kapsayacağı.
- Seçilen kablolama kategorisi ve kabinet donanımının kapsamı.
- Aydınlatma armatürünün adedi, tipi ve kontrol düzeyi.
- Sunucu odasının kapsama girip girmediği.
- Bina yönetiminin dayattığı çalışma penceresi; yalnızca akşam ve hafta sonu çalışılabilen binalarda işçilik kalemi büyür.
- Teslim tarihinin sıkışıklığı ve diğer imalatlarla aynı anda çalışma zorunluluğu.
- Mevcut tesisatın sökülüp sökülmeyeceği.
Güvenlik ve yönetmelik
İş yerlerinde kaçış yollarının, merdivenlerin ve çıkışların acil aydınlatma ile donatılması ve yönlendirme işaretlerinin bulunması, binaların yangından korunmasına ilişkin mevzuatın gereğidir. Armatürlerin şebeke kesildiğinde belirli bir süre çalışması beklenir; bu süre binanın kullanım sınıfına göre değişir ve armatürler devreye alma sırasında fiilen test edilir.
Ofislerde aydınlatma tasarımı, çalışma düzlemindeki aydınlık seviyesi ve kamaşma sınırlarını tanımlayan iç mekân aydınlatma standardına göre yapılır; ekranlı çalışma alanlarında yaygın hedef 500 lükstür. Tavana simetrik armatür dizmek bu hedefi tek başına sağlamaz — armatürün yönü, ekranın konumu ve yüzeylerin yansıtıcılığı sonucu belirler.
İş yerlerinde elektrik ve topraklama tesisatı periyodik kontrole tabidir. Devreye alma ölçümlerinin baştan raporlanması, ilk kontrolde işletmenin elinde bir başlangıç değeri bulunmasını sağlar.
Veri kablolamasının çalıştığı, kabloya cihaz takıp bakarak değil, her kanalın test cihazıyla ölçülmesiyle gösterilir. Bir portun bugün çalışması, tasarlandığı hızda ve mesafede çalışacağı anlamına gelmez.