Darıca, Kocaeli'nin batı ucunda, İstanbul sınırına dayanmış bir ilçe. Kocaeli denince akla gelen rafineri, fabrika ve organize sanayi tablosu burada geçerli değil; Darıca'yı komşularından ayıran şey tam olarak bu. İlçenin karakterini belirleyen sanayi değil konut. Yerleşim, tarım arazisinin ve boş yamaçların üzerine kısa sürede oturmuş yoğun bir apartman dokusudur ve elektrik işlerinin neredeyse tamamı bu dokunun içinde geçer.
Büyümenin hızı, yapı stokuna okunabilir bir iz bırakmış durumda. Blokların çoğu birbirine yakın tarihlerde, benzer projelerle, dar parsellerde ve bitişik nizama yakın bir düzende yükselmiş. Sokakta yürürken görülen manzara neredeyse tekdüzedir: sekiz ile on beş kat arası, asansörlü, kapalı otoparklı bloklar; aralarında çok sayıda daire barındıran, bahçesi ve otoparkı ortak kullanılan siteler. Bu, bir elektrikçi için şu anlama gelir — burada iş çoğunlukla tek bir dairenin değil, birden fazla dairenin ortak kullandığı bir tesisatın işidir.
İkinci belirleyici unsur nüfusun günlük ritmi. Darıca'da yaşayanların önemli bir bölümü çalışmak için İstanbul tarafına gidip akşam dönüyor. Bu, ilçeye iki şey kazandırıyor: gündüz saatlerinde büyük ölçüde boşalan bir konut stoku ve akşam saatlerinde keskin biçimde yükselen bir tüketim eğrisi. Sigortanın hep aynı saatlerde atması ya da ortak alan panosunun akşamüstü ısınması tesadüf değildir; binanın tüm daireleri neredeyse aynı anda eve dönüp aynı anda cihaz çalıştırır.
Üçüncüsü sahil bandı ve Bayramoğlu tarafı. İlçenin Marmara'ya bakan kesiminde, apartman dokusundan tamamen ayrışan bahçeli ve az katlı bir yerleşim var. Burada tesisatın sorunları içeride değil dışarıdadır: bahçe aydınlatması, sulama hattıyla iç içe geçmiş toprak altı kabloları, dış prizler, otomatik bahçe kapısı ve gömme armatürler. Aynı ilçede iki ayrı iş tarifi çıkar.
Bu bölgede ne yapıyoruz
Kocaeli ile İstanbul'un Anadolu yakası arasındaki bant içinde çalışıyoruz ve Darıca bu bandın tam ortasında duruyor. İlçeden gelen taleplerin çoğu ya site yönetimlerinden ya da yoğun bloklarda oturan kat maliklerinden geliyor; ikisi farklı iki iş düzeni demek.
Pratikte en çok üzerinde durduğumuz konu planlama. Daire içindeki bir iş için evde birinin bulunması gerekir ve Darıca'da bu çoğu zaman akşam ya da hafta sonu anlamına gelir. Ortak alandaki bir iş içinse site yönetimine ve görevlisine erişmek gerekir, o da genellikle mesai saatlerine denk düşer. İki ihtiyaç birbirinin tersine çalıştığı için işin kapsamını baştan netleştirmek, hangi bölümün daireyi hangi bölümün ortak alanı ilgilendirdiğini ayırmak önemli hâle geliyor. Bunu yerinde bakıp yazılı olarak veriyoruz; telefonda kapsam ya da süre taahhüdü etmiyoruz.
Bölgedeki yapı stoku
Darıca'nın hâkim stoku 2000'ler ve sonrasında yapılmış çok katlı konut bloklarıdır; Osmangazi, Emek, Kazım Karabekir, Sırasöğütler ve Bağlarbaşı taraflarında yoğunlaşır. Bu binalar projeli yapıldıkları için daire içi tesisat düzeni genellikle derli topludur: devreler ayrılmıştır, pano otomatlıdır, kaçak akım koruması vardır. Buna karşılık daire başına ayrılan güç, binanın yapıldığı tarihteki tüketim varsayımına göre hesaplanmıştır. Aradan geçen sürede her daireye bir ya da iki klima, kurutucu, bulaşık makinesi, elektrikli su ısıtıcısı ve giderek indüksiyon ocak eklendi. Kolon hattı bu artışı tek tek değil topluca hisseder; sorun bir dairede değil, binanın omurgasında birikir. Çıkan belirti de dairede değil ortak panoda görünür.
Asıl fark yaratan konu site tipi yapılaşmadır. Tek bir apartmanda ortak tesisat merdiven aydınlatması ve hidrofordan ibaretken, birden fazla bloktan oluşan bir sitede ortak alan başlı başına ayrı bir tesistir: asansörler, hidrofor grubu, kapalı otopark aydınlatması ve havalandırması, bahçe ve yürüyüş yolu armatürleri, otomatik sulama, güvenlik kulübesi, bariyer, kamera ve interkom sistemi. Bunların hepsi ortak alan panosundan beslenir ve genellikle yıllar içinde ekleme yapıla yapıla büyümüştür. En sık görülen durum, panonun önüne geçildiğinde hangi otomatın hangi devreyi beslediğini artık kimsenin bilmemesidir. Bir arıza çıktığında zaman kaybının büyük bölümü onarımda değil, kaynağı bulmakta geçer.
Üçüncü doku ise ilçenin eski çekirdeği ile sahil hattıdır. Cami, Yalı ve çevresindeki eski Darıca'da daha az katlı, dar sokaklı ve daha erken tarihli binalar bulunur; buradaki işler yeni bloklardan çok, klasik eski yapı işleridir — pano yenileme, devre ayırma, eksik toprak iletkeninin tamamlanması. Bayramoğlu tarafında ise bahçeli ve müstakil yapılar ağırlıktadır. Orada tesisatın ömrünü belirleyen şey dış ortamdır: toprak altına gömülü kabloların ek noktaları, açık havada duran armatür gövdeleri ve bahçe prizlerinin bağlantı kutuları zamanla su alır. Belirti çoğu zaman kaçak akım rölesinin yağmurdan sonra atmasıdır.
